Ryurik
«O'tgan yillar qissasi» yilnomasiga ko'ra 862-yil Novgorodga knyaz qilib chaqirilgan varyag; sulola uning nomi bilan ataladi.
- Farzandlari
- Igor Ryurikovich
Ryurikdan Vladimir, Yaroslav Donishmand, Aleksandr Nevskiy, Ivan Kalita, Dmitriy Donskoy va Ivan Grozniygacha
862-yil Novgorodga chaqirilgan varyag Ryurikdan boshlanib Kiyev Rusi knyazlari, Vladimir Monomax, Vladimir-Suzdal va Moskva knyazlari orqali Ivan III, Vasiliy III va birinchi rus podshosi Ivan IV Grozniygacha davom etgan; 1598-yil Fyodor I vafoti bilan Moskva tarmog'i tugab, «Aralash davr»dan so'ng taxt Romanovlarga o'tgan.
Daraxtni suring va kattalashtiring. Kartani bossangiz, o'sha shaxs haqida pastda o'qiysiz.
«O'tgan yillar qissasi» yilnomasiga ko'ra 862-yil Novgorodga knyaz qilib chaqirilgan varyag; sulola uning nomi bilan ataladi.
Yilnomaga ko'ra Ryurikning o'g'li; Kiyev knyazi (912–945), Vizantiyaga yurishlar qilgan (941, 944). O'lpon yig'ish paytida drevlyanlar tomonidan o'ldirilgan.
Eri o'ldirilgach, o'g'li Svyatoslav yoshligida regent bo'lgan; drevlyanlardan qasos olgan. Taxminan 957-yil Konstantinopolda cho'qintirilgan — Rus hukmdorlaridan birinchi bo'lib nasroniylikni qabul qilgan.
Xazar xoqonligini tor-mor qilgan (965), Bolgariya va Vizantiya bilan urushgan; pecheneglar tomonidan o'ldirilgan.
Kiyev knyazi (972–978); ukasi Oleg bilan urushgan, so'ng ukasi Vladimir buyrug'i bilan o'ldirilgan. Boshqa manbalarda vafoti 980-yil.
Kiyev buyuk knyazi (978 yoki 980-yildan 1015-yilgacha); an'anaviy sanaga ko'ra 988-yil Rusni nasroniylashtirgan. Pravoslav cherkovi uni avliyo deb biladi.
Kiyev knyazi (1015–1019, uzilishlar bilan); yilnomaga ko'ra o'gay ukalari Boris va Glebni o'ldirtirgan. Yaroslavdan yengilib qochgan va 1019-yil vafot etgan.
1015-yil o'ldirilgan; ukasi Gleb bilan birga Rusning birinchi avliyolaridan.
1015-yil o'ldirilgan; akasi Boris bilan birga avliyo deb tan olingan.
Buyuk knyaz (1019–1054); tug'ilgan yili taxminan. «Russkaya Pravda» qonunlari, Kiyevdagi Sofiya sobori; qizlari Fransiya, Norvegiya va Vengriya qirollariga uzatilgan.
Kiyev buyuk knyazi uch marta (1054–1068, 1069–1073, 1077–1078); Nejatina Niva jangida halok bo'lgan.
Chernigov knyazlari (Olgovichlar) uning avlodi.
Vizantiya imperatori Konstantin Monomaxning qiziga uylangan.
Kiyevlik Anna — 1051-yil Fransiya qiroli Genrix I ga turmushga chiqqan, Fransiya qirolichasi, qirol Filipp I ning onasi.
Buyuk knyaz (1113–1125); «Farzandlarga nasihat» muallifi. «Monomax shapkasi» rivoyati unga bog'lanadi.
Yagona Kiyev Rusining so'nggi buyuk knyazi.
Suzdal knyazi, Kiyev knyazi (1149–1151, 1155–1157); tug'ilgan yili taxminan (boshqa manbalarda 1099). 1147-yil yilnomada Moskva birinchi marta uning nomi bilan tilga olingan.
Vladimirni poytaxt qilgan, 1169-yil Kiyevni egallagan; Bogolyubovodagi qarorgohida fitnachilar tomonidan o'ldirilgan.
Vladimir buyuk knyazi; ko'p farzandi uchun shunday atalgan.
Botu bosqinidan keyin Oltin O'rdadan yorliq olgan birinchi buyuk knyaz; Qoraqurumda vafot etgan — Plano Karpini ma'lumotiga ko'ra zaharlangan.
Neva (1240) va Muz jangi (1242) g'olibi; Oltin O'rda bilan murosa siyosati.
Aleksandr Nevskiyning kenja o'g'li; Moskva knyazlar sulolasining asoschisi, Danilov monastiri unga nisbat beriladi. Moskva knyazligi manbalarda 1263 yoki 1276-yildan deb ko'rsatiladi.
O'zbekxonning singlisiga uylanib, buyuk knyazlik yorlig'ini olgan; 1325-yil O'rdada Tver knyazi Dmitriy tomonidan o'ldirilgan.
Moskva knyazi (1325–1340), Vladimir buyuk knyazi; tug'ilgan yili taxminan. O'rda uchun o'lpon yig'ib boyigan («kalita» — hamyon), mitropolitni Moskvaga ko'chirgan.
Buyuk knyaz (1340–1353); «qora o'lim» vabosidan vafot etgan.
Buyuk knyaz (1353–1359); laqabi «Krasniy» qadimgi rus tilida «go'zal» degani. Dmitriy Donskoyning otasi.
Buyuk knyaz (1359–1389); Kulikovo jangida (1380) Mamayni yenggan. Moskva Kremlining oq tosh devorlarini qurdirgan (1367).
Buyuk knyaz (1389–1425); 1395-yil Amir Temur Yeletsni egallab, Moskvaga yetmay ortga qaytgan.
Buyuk knyaz (1425–1462, uzilishlar bilan); laqabi «Tyomniy» — «ko'r». Feodal urushda 1446-yil ko'r qilingan, lekin taxtni saqlab qolgan.
Buyuk knyaz (1462–1505). Novgorodni qo'shgan (1478), 1480-yil Ugra daryosida O'rda hukmronligini tugatgan; ikki boshli burgut gerbi. Moskva Kremlini italyan me'morlari bilan qayta qurgan.
So'nggi Vizantiya imperatori Konstantin XI ning jiyani; tug'ilgan yili taxminan. Bu nikoh keyinroq «Moskva — uchinchi Rim» g'oyasi uchun asoslardan biri bo'lgan.
Buyuk knyaz (1505–1533); Pskov (1510), Smolensk (1514) va Ryazanni qo'shib, rus yerlarini birlashtirishni yakunlagan.
Vasiliy III ning ikkinchi xotini, Ivan IV ning onasi; o'g'li yoshligida regent. Tug'ilgan yili taxminan; ba'zi tarixchilar uni zaharlangan deb hisoblaydi.
1547-yil «podsho» unvonini olgan birinchi rus hukmdori (1547–1584). Qozon (1552) va Astraxan (1556) xonliklarini bosib olgan, Sibirga yurish boshlagan; oprichnina terrori.
Ivan IV ning birinchi xotini (1547), tug'ilgan yili taxminan; Romanovlar oilasidan — uning jiyani Fyodor (patriarx Filaret) birinchi Romanov podsho Mixailning otasi.
Valiahd; an'anaviy ma'lumotga ko'ra 1581-yil otasi g'azab bilan urgan zarbadan vafot etgan.
So'nggi Ryurikovich podsho (1584–1598); farzandsiz vafot etgan, hokimiyat Boris Godunovga o'tgan.
Ivan IV ning oxirgi xotini Mariya Nagayadan; 1591-yil Uglichda sirli o'lgan. Keyin uning nomidan bir necha soxta Dmitriy chiqqan.
Ma'lumotlar ochiq tarixiy manbalar asosida tuzilgan; ayrim sanalar taxminiy. Bu shajaralarni tahrirlab bo'lmaydi.
Ota-bobolaringizni yozib qoldiring, oilaviy suratlarni saqlang va daraxtni qarindoshlaringiz bilan birga to'ldiring — bepul.
Bepul boshlash